Bu yazımızda ekranların olduğu yerlerde karşımıza çıkan çözünürlük kavramından bahsedeceğiz.
Çözünürlük bir ekranın görüntüyü kaç piksel ile oluşturduğunu ifade eder. Peki piksel ne? Piksel, bir görüntüyü oluşturan en küçük birimdir ve her piksel, kırmızı, yeşil ve mavi renklerden oluşur. Televizyonlardaki çözünürlük, ekrandaki yatay ve dikey piksel sayısıyla ölçülür. Örneğin, "1920x1080" çözünürlüğü, ekranın 1920 yatay piksel ve 1080 dikey piksel içerdiğini gösterir. Daha fazla piksel, daha detaylı ve net bir görüntü sağlar. Örneğin 720 pikselimiz var elimizde. Görüntü elde ederken 720 noktayı renklendirebilirken, 1920 pikselimiz varken 1920 nokta renklendirebiliyoruz. Bu şekilde daha detaylı ve net bir görüntüye ulaşmamızı sağlamış oluyor.
Şimdi farklı çözünürlüklerden bahsedeceğiz. HD, FHD, Full HD, 4K, 8K. Tanıdık geldi değil mi? Aslında sürekli olarak karşımıza çıkıyor çözünürlük kavramı ve farklı çözünürlük seviyeleri.
HD (High Definition), 720p olarak da bilinir. 1280x720 piksel içerir ve bir zamanlar televizyonlarda standart çözünürlük olarak kabul ediliyordu. 720p çözünürlük, günümüz standartlarına göre düşük çözünürlüklü olarak kabul ediliyor fakat birçok içerik bu formatta üretilmiştir. Modern televizyon teknolojilerinde artık daha yüksek çözünürlükler tercih edilmektedir.
Full HD 1080p olarak da bilinir. 1920x1080 piksel içerir ve HD'den bir adım öndedir. Full HD, uzun yıllar boyunca televizyonlar için en yaygın çözünürlük seviyesiydi ve birçok film, dizi ve oyun bu formatta üretilmiştir. 1080p, günümüz televizyonlarının çoğunda hala yaygın olarak kullanılır ve tatmin edici bir görüntü kalitesi sunar.
720p ve 1080p arasında çok bir fark yok toplam 360 piksel fark var diye düşünebilirsiniz fakat öyle değil. Örneğimizde belirttiğimiz gibi 1920 yatay 1080 dikey yani toplam 1920x1080 piksel içerir. Yani aralarında 1.152.000 piksel fark var. Küçük ekranlarda çok belirgin bir fark olmasa da ekranların boyutu büyüdükçe fark belirginleşmektedir.
QHD (Quad High Definition) 720p'nin dört katıdır. Bu da dört HD ekranla aynı sayıda pikseli, aynı boyuttaki bir ekrana, (2.560 x 1.440 p) sığdırma imkânı sunar. Quad HD ekranlar daha keskin görüntüler ve iyileştirilmiş netlik sunar.
UHD (Ultra High Definition) veya 4K çözünürlük, 3840x2160 piksel içerir ve Full HD'nin dört katı kadar piksel sunar. Bu daha yüksek piksel sayısı, özellikle büyük ekran televizyonlarda çok daha net ve detaylı görüntüler sağlar. 4K çözünürlük, giderek televizyon dünyasında bir standart haline gelmiştir ve birçok akış hizmeti, film, dizi ve oyun 4K çözünürlük sunmaktadır. UHD televizyonlar, genellikle daha geniş renk gamı (bir görüntüleme sisteminin gerçekleştirebileceği bütün bir renk ve ton dizisidir) ve yüksek dinamik aralık (HDR) desteğiyle daha canlı renkler sunar. 4K içerik hala her yerde yaygın değil ve 4K çözünürlük avantajları, ekran boyutu küçükse fark edilemeyebilir. 4K'nın etkisi genellikle 55 inç ve üzeri ekranlarda daha belirgindir.
8K çözünürlük ise televizyon teknolojilerinde en yeni gelişmelerden biridir. 8K, 7680x4320 piksel içerir ve bu, 4K çözünürlüğün dört katı, Full HD'nin ise on altı katı piksel anlamına gelir. 8K içerik sayısı oldukça az. Çok büyük ekranlarda bile görüntü detayı kaybolmuyor fakat içerik sayısının çok az olduğunu düşünecek olursak o kalitede bir içerik izlemek şu an için pek mümkün değil.
Çözünürlüğün yanı sıra, televizyon teknolojilerinde HDR (High Dynamic Range), görüntü kalitesini artıran önemli bir yenilik olarak ortaya çıkmıştır. HDR, parlaklık aralığını genişletir ve görüntülerde çok daha fazla detay ve canlılık sunar. Özellikle parlak ve karanlık sahneler arasında daha belirgin bir kontrast sağlar. HDR10 en yaygın kullanılan HDR formatıdır ve çoğu televizyon HDR10 desteği sunar. Dolby Vision, HDR’nin daha gelişmiş bir formatıdır. Dinamik sahne ayarları sayesinde, her sahne için en iyi parlaklık ve renk seviyesini ayarlar. Daha iyi bir teknoloji tabii ki daha yüksek fiyat demektir.
Çözünürlüğün yanı sıra görüntünün kalitesini belirleyen ve yine ekranlar söz konusu olunca karşımıza çıkan ekran teknolojileri var. Led, LCD, OLED vb. Bu yazımızda çözünürlüğün ne olduğundan, hangi çözünürlüklerin kaç piksele sahip olduğundan, yaygınlıklarından bahsettik. Bir sonraki yazımızda ise ekran teknolojilerinden bahsedeceğiz. Çözünürlük (HD,FHD vb.) ile ekran teknolojilerinin (Led, LCD, OLED vb.) farklı kavramlar olduğundan bahsetmeye çalışacağız inşaallah.
