Hamd âlemlerin Rabbi olan Allah’a, salat ve selam Rasulullah’a (sav) olsun.

Bu risale, Zilhicce’nin ilk on gününde yapılması gereken ibadetlerden bahseden faydalı bir risaledir. Allah’ın (cc) bizleri bununla faydalandırmasını istiyoruz.

1) Allah (cc) kullarını kendi aralarında birbirilerinden faziletli kılmış ve bazılarını bazılarına derece bakımından yüksek, bazı günleri ve ayları da diğer günlerden ve aylardan daha faziletli kılmıştır. Zilhicce’nin ilk on gününü, dünya günlerinden daha faziletli, bu ilk on günden ise yevmün’nahr/Kurban gününü değerlerinden üstün kılmıştır. Haftadaki günlerden faziletli gün Cuma gününü, gecelerden Ramazan günlerinin son on gününü, son on geceden ise kadir gecesini faziletli kılmıştır.

2) Bazı günler, Allah’ın nezdinde güzeldir ve karşılığı çoktur. Allah’ın Muvahhid kulları bu değerli günlerden dolayı minnet duymaları gerekir. Bu günlerden birisi de Zilhicce’nin ilk on günüdür. Zilhicce, haccı kebir ve büyük taatler mevsimidir. Derecelerin yükselmesi, zaaflıklara set çekilmesi, eksikliklerin düzeltilmesi ve geçen günlerin telafisi için mü’minler o mevsim günlerini gözetler ve iştah duyarlar. Bu günler için gayretli olalım ve Allah’ın rahmetini kazanalım.

3) Genel anlamda Zilhicce’nin ilk on günü, dünya günlerinden daha faziletlidir. Allah Rasulu (sav) şöyle buyurmaktadır: “Allah katında şu on günde işlenecek salih amelden daha sevimli bir amel yoktur.” buyurmuş, sahabiler, “Ey Allah’ın Rasulü! Allah uğrunda yapılacak cihattan da mı üstün?” diye sormuşlardır. Bunu üzerine Rasulullah (sav): “Evet, Allah yolunda cihat etmekten de. Ancak malını ve canını tehlikeye atarak cihada çıkan, şehit olup dönmeyen kimsenin cihadı başka (O, bundan üstündür).”

4) Zilhicce’nin ilk on gününde yapılan farz ameller, diğer aylarda yapılan farz amellerden, bu ayda işlenecek nafile ameller, diğer aylarda işlenecek nafile amellerden kat kat daha faziletlidir. Ancak ilk on gününde yapılan nafile ameller, diğer aylarda işlenen farz amellerden faziletli değildir. 

5) Zilhicce’nin ilk on gününün fazileti ve içerisinde işlenecek amel, geceyi de gündüzü de kapsamaktadır. Ancak Ramazan ayının son on gecesi kadir gecesini kapsadığı için Zilhicce’nin ilk on gecesinden daha faziletlidir. Zilhicce’nin ilk onu, Arefe gününü, Terviye gününü (Zilhicce’nin 8. günü) ve Kurban gününü kapsadığı için Ramazanın son on gününün gündüzünden daha faziletlidir.

6) Zilhicce’nin ilk on günü önemli ibadet çeşitlerini barındırmaktadır. Bunlar ise; hac ve kurban ibadetidir. Bu ibadetlere ilaveten namaz, oruç ve sadakayı da barındırmaktadır.

7) Zilhicce’nin ilk on gününün faziletlerinden birisi de, Allah’ın (cc) bu faziletli gecelere yemin etmesidir. Allah (cc) şöyle buyurmaktadır: “Tanyerinin ağarmasına and olsun; (Zilhicce ayının) ilk on gecesine and olsun.” Selefin ve başkalarının cumhuruna göre bu on gece Zillhicce’nin ilk on gecesidir.

8) Allah (cc) Kur’an’ı Kerimde rızık olarak verdiği hayvanların (Kurbanların) meşruluğunu zikretmiştir. Allah (cc) şöyle buyurmaktadır: “Ta ki kendi menfaatlerine şahid olsunlar; Allah'ın onlara rızık olarak verdiği hayvanları belli günlerde kurban ederken O'nun adını ansınlar.” Ayette geçen bilinen günler cumhuru ulema ve müfessirlerin çoğunluğuna göre Zilhicce’nin ilk on günüdür.

9) Zilhicce’nin ilk onu hac ayı için bilinen sonuncu aydır. Allah (cc) bu aylar için şöyle buyurmaktadır: “Hac bilinen aylardadır.” Bu hac ayları Şevval, Zilkade ve Zilhicce’nin ilk on günüdür. Birçok sahabeden hac aylarının böyle olduğuna dair rivayet edilmiştir. Bu sahabeler; Ömer, İbn-i Ömer, Ali, İbn-i Mes’ud, İbn-i Abbas, İbn-i Zübeyr ve diğerleri (radiyallahu anhum). Ve bu görüş tabiinin çoğunluğunun görüşüdür.

10) Zilhicce’nin ilk on gününün faziletlerinden birisi de,  o günlerin içerisinde Arefe günü vardır ki; Allah (cc) O günde dini kemale erdirdi ve Müslümanlara bu nimeti tamamladı. Allah (cc) şöyle buyurmaktadır: “Bugün size dininizi kemale erdirdim, üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak İslam'ı seçip-beğendim.”

11) Zilhicce’nin ilk on gününün faziletlerinden birisi de,  o günlerin içerisinde nahr günü vardır; O da Hacc-ı Ekber’dir. Allah katında günlerin en büyüğüdür. Şu hadiste geçtiği gibi: “Allah’ın katında günlerin en büyüğü Kurban bayramı günü, sonrada ‘Yevmu’l-Garr’dır (Teşrik tekbirlerin ikinci günüdür.).”

12) Bu günlerde yapılan salih ameller, başka zamanda yapılan salih amellerden daha da faziletlidir. İlk on günün zamanı, diğer zamanlara nispeten daha da üstün ve zamanın ve mekânın da üstün olması hacıların beytü’l-haramda olmalarından dolayıdır.

13) Selef-i Salih (Allah onlardan razı olsun) bu on günde enva-i ibadet çeşitlerini yapmada hırslı olur ve bu günlere çok değer verirlerdi. Bunlardan birisi Said bin Cübeyr’dir (ra). Zilhicce’nin ilk onu girdiğinde gücü yettiği miktarınca ibadet etmeye çok çalışır ve insanları bu gecelerde ibadet etmeleri için teşvik eder ve şöyle derdi: “Lambalarınızı bu on gecede söndürmeyin.” Ebu Osman en-Nehdi (rh) şöyle der: “Onlar (sahabe) şu üç on güne değer verirlerdi: Ramazanın son on günü, Zilhicce’nin ilk on günü ve Muharrem’in ilk on günü.”

14) Müslümanların bu on günü ganimet olarak görmesi için acele davranması gerekmektedir. Geceleri ve gündüzleri ibadet etmek, salih ameller işlemek, vakitleri taatle ve Allah’a yakınlaşma ile geçirmek (vb).

Ne tuhaftır ki bizler Ramazan ayında taatleri ve salih amelleri işleme hususunda gayretli, hevesli ve ciddi oluyor, Zilhicce’nin bu günlerinde, Ramazan aylarından (gündüz vakitleri) faziletli ve Allah katında bu günlerde yapılan amel en sevimli ve en faziletli olmasına rağmen tembellik ve gevşeklik gösteriyoruz! –Allah bizleri ıslah etsin-

15) On günü, uyuyarak, boş konuşarak zayi etmekten sakın! Çünkü bu günler başka günlerde yeri doldurulmayacak ganimet ve (sevapları kazanma konusunda birer) fırsat günleridir.

16) Bu on günde yapılacak en faziletli amel kabul olunmuş hactır. Rasulullah (sav) şöyle buyurmaktadır: “Kabul edilmiş haccın mükâfatı sadece cennettir.” Eğer farz haccını en güzel bir şekilde vaciplerini yerine getirerek ve haramlardan kaçınarak tamamlar ve buna insanlara iyilik etmeyi, selam vermeyi, yemek yedirmeyi, çokça Allah’ı zikretmeyi, telbiyeyi yüksek sesle getirmeyi ve kurban kanını akıtmayı eklerse kabul edilmiş hac sevabını elde etmiş sayılır.”

17) Bu on günlerde tüm vakitlerde ve hallerde ayaktayken, yatarken, otururken, yürürken ve rukü ederken Allah’ı çokça zikretmek sünnettir.

18) Bu günlerde çoğu kere tehlil (La ilahe ilallah), tekbir (Allahu Ekber) ve tahmid (Elhamdulillah) demek gerekir. Rasulullah (sav) şöyle buyurmaktadır: “O günlerde tehlili, tekbiri ve tahmidi çoğaltın.” Allah (cc) Beytu’l-Haram’da hac yapanlara şöyle demektedir: “Taki kendi menfaatlerine şahid olsunlar; Allah'ın onlara rızık olarak verdiği hayvanları belli günlerde kurban ederken O'nun adını ansınlar.”

19) Tekbirle beraber tesbih (Subhanallah), tahmid ve tehlil etmek gerekir. Bu zikirler sahibine sürekli salih amel olarak kalıcı, cennet semeresi, güneşin kendisi üzerine doğduğu Allah ve Rasulü’nün nezdinde kelamların en sevimlisidir. Bu yüzden bugünlerde ayaktayken, otururken, yürürken, binerken; evlerde, caddelerde, mescidlerde, yollarda, pazarlarda ve iş yerinde çalışırken sesleri yükselterek zikir çekmek gerekir.

20) Önder sahibi kimseler ve genelde de Müslümanlar okullarda, otobüslerde ve evlerde tekbirleri açıktan getirmeleri gereklidir. Buna yaparken de diğer farklı yerlere çeşitli cihazlarla (tekbirlerin) yayılmasın da bir sıkıntı yoktur.

21) İbn-i Ömer ve Ebu Hureyre (ra), (Zilhicce’nin ilk) on günlerinde pazara çıkıp tekbir getirirlerdi, insanlarda onlarla tekbir getirirlerdi.

22) Zilhicce’nin ilk on gününde getirilen tekbir Allah’ın yardımının yakınlığının elde etmemizin müjdecisi, bu tekbirlerle Hayber ve diğer fetihler kazanıldı ve Allah’ın izni ile düşmanlar hezimete uğratıldı.

23) Tekbir mutlak (sınırsız) ve mukayyet (sınırlı) olmak üzere iki kısımdır. Mutlak tekbir: Zilhicce’nin ilk on gününün her zamanda yapılır, teşrik tekbirlerinin sonuncu günüyle birlikte biter. Allah’ı (cc) tüm vakitlerde, durumlarda ve mekânlarda Müslümanın açıktan sesinin yükselterek zikretmesi caizidir.  Allah (cc) şöyle buyurmaktadır: “Allah'ın onlara rızık olarak verdiği hayvanları belli günlerde kurban ederken O'nun adını ansınlar.”

24) Mukayyet tekbir: Farz namazlarının arkasında yapılan zikirdir. Hacca gitmeyenler için Arafe gününün sabah namazı ile başlar (Hacda olanlar için ise kurban gününün öğle namazında) Teşrik tekbirlerinin dördüncü gününün ikindi namazı ile beraber biter.

25) Mutlak ve mukayyet vakitlerde yapılan umde (asıl) tekbir Rasulullah’ın sahabesinden ve seleften gelen farklı rivayetler vardır. Hadislerde gelen en meşhur ise şudur:

اَللّهُ اَكْبَرُ اَللّهُ اَكْبَرُ اَللّهُ اَكْبَرُ لا اِلهَ اِلاَّ اللّه وَاللّهُ اَكْبَرُ اَللّهُ اَكْبَرُ وَلِلّهِ الْحَمْدُ

26) Zilhicce ayının dokuzunda ve kolay gelen bir günde oruç tutmak müstahaptır. Bazı hadislerde oruç tutmayla alakalı rivayetler gelmiş ve bazı seleften de sabit olmuştur. Oruç, işlenen günahlara keffaret, cehennem ateşine ve günahlara birer kalkandır. Allah Rasulü (sav) şöyle buyurmaktadır: “Kim Allah yolunda bir gün oruç tutarsa, Allah o kişinin yüzünü cehennemden yetmiş yıl uzak tutar.”

27) Hacca gitmeyenler için Arafe gününde oruç tutmak nebevi bir sünnet ve büyük bir kazançtır. O günde oruç tutmak iki senenin günahlarına keffaret olur.  Allah Rasulü (sav) şöyle buyurmaktadır: "Arefe günü oruç tutan kimsenin önündeki bir yıl ile geçmişteki bir yıllık (küçük) günahlarının bağışlanacağı umuyorum."

28) En faziletli ve en kâmil muayyen nafile oruç, Arefe gününde tutulan oruçtur. Tutulan orucun sevabı tam ve eksik olmaması için geceleyin niyet edilmesi gerekir.

29) Kişi ehline, çocuklarına ve elinin altında bulunan insanlara Arefe gününde oruç tutmalarını nasihat etmesi gerekir. Said bin Cubeyr (ra) şöyle derdi: “Hizmetçilerinizi Arefe gününde oruç tutmaları için sahura kaldırın.”

30) Arafe gününde güneşin batışına kadar günahlarının silinmesi hususunda gayretli ol!

31) Zilhicce’nin ilk on gününde kazançlı ticaretlerden bir tanesi Kur’an Kerim’in tamamını tedebbür ederek ve anlayarak hatmetmektir. Çünkü Allah (cc) okunan Kur’an-ı Kerimin bir harfine bir iyilik ile on ve daha fazla iyilik vermektedir. Bu on günde iyilikler diğer günlere nispeten daha kat kat fazladır.

32) Farz namazdan sonra en faziletli namaz gece namazıdır. Müslüman bir kimse ramazan gecelerinde yaptığı amellerle yetinmemeli bilakis bu on geceye de gayret göstermesi gerekir.

33) Allah Teala’nın şu ayetlerde buyurduğu hususlarda bu günlerde senin bir nasibin olsun. “…Seher vakitlerinde bağışlanma dileyenlerdir. Onlar, geceleri az uyuyanlardı. Seher vakitlerinde bağışlanma dilerlerdi.” bu vakit Allah’ın (cc) semaya inme, günahlardan bağışlanmanın kabulü ve duaların icabet vaktidir. Allah’ım fazlını bizden mahrum eyleme!

34) Sevap elde etmek için bu günlerde sadaka vermek gerekir. Sadaka vermek sahibine bir burhan ve imanın sadakatine bir delildir. Sahibine kıyamet gününde gölge olur, kötü günahları işlemekten korur, günahlara keffaret olur, rabbinin gazabını söndürür, malın bereketlenmesine ve rızkın çoğalmasına birer sebep olur ve Allah sadaka sahibinin arkasında olur.

35) Allah nezdinde amellerin en sevimlisi Müslümanın akrabalarını sılayı rahimde bulunması, sadaka vermesi ve insanların ihtiyaçlarını gidermesidir. Bu ameller Müslümana birer sevinç kaynağı oluşturur. Peki, bu ameller bu on günün içinde yapılırsa nasıl olur?

36) Bu ayda işlenecek iyiliklerden biride hac ehlinin ihtiyacını karşılamak, onlara iyilikte bulunmak ve çocuklarını kollamaktır. Rasulullah (sav) şöyle buyurmaktadır: “Kim haccın ya da ailesinin ihtiyaçlarını karşılarsa haccın aynı ecrini hiç eksiltilmeden o kişiye verilir.”

37) On günde işlenecek büyük ibadetlerden biriside bayram namazıdır. Sonra da Allah’a yakınlaşmak için kurban kesmektir. Namaz ve kurban hidayet yollarıdır. “Öyleyse Rabbin için namaz kıl, kurban kes.”

38) İbadet niyetli kurban kesmek isteyenler bu on günde saçlarını ve tırnaklarını kesmezler. Kesmemeye Zilkade ayının son gününün güneşin batmasıyla başlar. Rasulullah (sav) şöyle buyurmaktadır: “Zilhicce hilaline gördüğünüz zaman ve sizden biriniz kurban kesmek isterse saçlarını ve tırnaklarını kesmekten sakınsın.”

39) Kim (bu günlerde) sevabın ecrini bilirse salih amelleri işleme konusunda çaba gösterecektir. Dikkat edin Allah’ın malı pahalıdır! Dikkat edin Allah’ın malı cennettir! Salih amelleri işlemeye çalışalım. Günahları ve kötü amelleri terk etme de, günahlara pişmanlık duymada, bir daha günahları işlememe konusunda -eğer işlenen günah âdemoğlu ile alakalı ise yapılan zulmü ve ehlini terk etmekle birlikte- Allah’a karşı nasuh tevbe edelim. Allah’ın (cc) şu ayetine bağlılık göstererek on günü kendimize yeni bir başlangıç edinelim. “Ey İman edenler! Yürekten tevbe ederek Allah'a dönün ki, Rabbiniz kötülüklerinizi örtsün, sizi, içlerinden ırmaklar akan cennetlere koysun.”

40) Zilhicce’nin on gününde özel ibadetler yapmak; zikir, namaz, faydanın ve sevabın artması için başkalarına fayda verecek salih amel işlemek bir Müslümanın dininin hükümlerini iyi bilmesindendir.

41) Zilhicce’nin on gününde salih amel işlemek ve günahlardan sakınmak Müslümanı Allah’ın şiarlarına tazim etme ve hudutlarını koruma hususunda terbiye eder. İşte bu haram aylardan on gündür. Allah (cc) haram aylarla alakalı şöyle buyurmaktadır:

“O aylar içinde (Allah'ın koyduğu yasağı çiğneyerek) kendinize zulmetmeyin.”

“Kişinin Allah'ın nişanelerine hürmet göstermesi, kalblerin Allah'a karşı gelmekten sakınmasındandır.”

“Kim Allah'ın yasaklarına saygı gösterirse, bu Rabbinin katında kendi iyiliğinedir.”

42) Bu on günde salih amel işlemek; bu günlerde taatleri ve hayırları artırmak, sene içinde tekrarlanmayacak bu günler münasebeti ile fayda elde etmek; Allah’a itaat ve imanı artırma hususunda nefsi terbiye etmek hayırlı bir iştir. Nefsi terbiye etme hasebiyle sene buyunca amelleri işleme noktasında mukavemet elde edilmiş olunur.

43) Eşlerimiz ve çocuklarımız boynumuza birer emanettir. Rasulullah (sav) şöyle buyurmaktadır: “Hepiniz çobansınız ve güttüğünüzden mesulsünüz.” Evlatlarımızı değerli on gününde terbiye etmeye, taatlere yönelmeye alıştırtalım, ecirden elde etmeleri için Zilhicce ayı girmeden önce faziletini açıklamaya gayret edelim. Bu ayın faziletli olması hasebi ile onlara örneklik gösterelim.

Allah (cc) bu hayırlı günleri elde etme hususunda Müslümanlara muvaffak kılsın. Onu zikretmede, şükretmede ve güzel ibadet eylemede bizlere yardımcı olsun.

Hamd âlemlerin rabbi olan Allah’a mahsustur.