Müzzemmil Suresi, Mekke'de indirilmiş olup yirmi ayetten oluşmaktadır. "Müzzemmil" ismi, örtüsüne bürünen anlamına gelir. Bu sure, vahyin başlangıcında Rasulullah’ı (sallallahu aleyhi ve sellem) konu alır. Allah (azze ve celle) bu surede Resulüne örtüsünden sıyrılıp Rabbinin mesajını iletmek için kalkmasını emretmiştir.
Müzzemmil Suresi’nin Nüzul Sebebi
Bu sure, Efendimize vahyin ilk dönemlerinde inmiştir. Başlangıcında Rasululullah (sallallahu aleyhi ve sellem) Hira mağarasında ibadetle meşgulken dönüşte gökyüzünden gelen bir ses duymuş ve büyük bir korkuya kapılmıştır. Hatice’ye (radıyallahu anha) gidip "Beni örtün, beni sarın!" diyerek endişesini dile getirmiştir. Bu olaydan sonra Müddessir Suresi’nin ardından Müzzemmil Suresi nazil olmuştur.
Surede, Efendimize yapılan eziyetlere karşı teselli ve destek vardır. Allah, bu surede Rasulüne büyük bir nezaket ve şefkatle hitap etmiştir:
"Ey örtüsüne bürünen!"[1]
Bu hitap, Peygamber Efendimiz’in ruh halini anlamaya yönelik bir merhamet göstergesidir. Bundan dolayı sureye "Müzzemmil" ismi verilmiştir.
Önceki Sureyle İlgisi
Allah Teâlâ, Cin Suresi’ni peygamberlerin mesajlarını ilettiklerini vurgulayarak sonlandırmıştır:
"Şüphesiz, onların Rablerinin mesajlarını tam olarak ilettiklerini bilsin."[2]
Müzzemmil Suresi ise bu bağlantıyı Kur'an’ın son peygamberi olan Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem)'e hitap ederek pekiştirmiştir:
"Ey örtüsüne bürünen!"
Müfessir Alusi şöyle der: Müzzemmil Suresi'nin başındaki "Gece kalk" ifadesi, Cin Suresi’nin sonunda geçen "Allah'ın kulu O'na ibadet etmek için kalktığında" ayetiyle ve "Mescitler Allah’a aittir" ayetiyle yakından ilişkilidir.
Müzzemmil Suresi'nden Çıkarılacak Dersler
Müzzemmil Suresi'nde yer alan belli başlı hikmetler şunlardır:
1. Her Zaman Allah’a Tevekkül Etmek
İnsan her durumda Allah’a güvenmeli ve işlerini O’na havale etmelidir.
2. Gece Namazını İhmal Etmemek
Gece namazının (teheccüd) önemi vurgulanmış, bu ibadetin Allah’a yakınlaşmada ve duaların kabulünde en etkili zaman olduğu belirtilmiştir. Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) gece kalkmaya ve Kur’an’ı tertil üzere okumaya teşvik edilmiştir:
"Gecenin birazı hariç, kalk ibadet et! Gecenin yarısında yahut bundan biraz eksilt."
"Kur’an’ı tane tane, sindirerek oku."
Müzzemmil Suresi'nde Gece Namazının Hükmü
Allah Teâlâ, Müzzemmil Suresi’nin başında şöyle buyurmuştur:
"Gecenin birazı hariç, kalk ibadet et! Gecenin yarısında yahut bundan biraz eksilt."[3]
İslam davetinin ilk döneminde gece namazı farz kılınmıştı. Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ve sahabeler bir yıl boyunca gece namazı kılmaya devam ettiler. Daha sonra hasta olanlar, gece boyu kalkamayacak durumda olanlar ve Allah yolunda cihad edenler için Müzzemmil Suresi’nin son ayetleri nazil oldu ve bu hüküm hafifletildi.
"Allah, içinizden hastalar, yeryüzünde dolaşıp Allah’ın lütfunu arayanlar ve Allah yolunda savaşanların olacağını bildiği için (gece ibadetini kolaylaştırdı)" (Müzzemmil, 20)
Beş vakit namaz farz kılındı ve gece namazı, farz olmaktan çıkarılarak nafile ibadet haline getirildi.
Gece namazı, Rasulullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) sünneti olan kuvvetli bir ibadettir ve müminleri Rabbine yaklaştırır. Gece namazı kılmak, kişinin imanındaki samimiyeti ve ibadetindeki ihlası gösterir. Bu ibadet, büyük bir fazilete ve Allah katında büyük bir sevaba sahiptir. Müslümanın hayatında derin etkiler bırakır; insanı fitnelerden korur, cehennem azabından kurtarır ve cennete girmesine vesile olur.
Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
"Ey insanlar! Selamı yayınız, yemek yediriniz, insanlar uykudayken gece namazı kılınız ki selametle cennete giresiniz."[4]
3. Allah’ı Gözetmek ve O’nu Unutmamak
Allah her işte gözetilmeli, dünya hayatında sadece O’na yönelerek zikredilmeli ve tesbih edilmelidir.
4. Eziyetlere Karşı Sabırlı Olmak
Peygamber Efendimize, kavminin yaptığı eziyetlere karşı sabırlı olması ve onlara güzellikle yaklaşması öğütlenmiştir:
"Onların söylediklerine sabret ve onlardan güzellikle uzaklaş."[5]
Allah’ın hem dünyada hem de ahirette zalimlere hak ettiklerini vereceği belirtilmiştir:
"Şüphesiz Bizim katımızda ağır zincirler ve cayır cayır yanan bir ateş vardır."[6]
5. Önceki Kavimlerden Alınacak İbretler
Geçmiş kavimlerin peygamberleri yalanlayıp eziyet etmeleri sebebiyle nasıl helak edildiği hatırlatılmıştır. Bu örnekler, Rasulullah’ı (sallallahu aleyhi ve selle) kendi kavminin eziyetlerine karşı sabırlı olması için bir teselli kaynağıdır:
"Size bir Peygamber gönderdik, Firavun’a gönderdiğimiz gibi. Firavun, o Peygamber’e isyan etti ve Biz de onu ağır bir şekilde yakaladık."[7]
7. Allah’ın Rahmeti ve Müminlere Kolaylık
Sure, Allah’ın müminlere rahmetini ve kolaylık sağlamadaki hikmetini ortaya koyar. İnsanlar, namaz, zekât ve iyilikle Allah’ın rızasını kazanabilir. Bu ibadetlerin büyük bir sevapla karşılık bulacağı vurgulanmıştır:
"Kendiniz için hayır olarak ne yaparsanız, Allah katında daha hayırlısını ve daha büyük bir mükâfatını bulacaksınız."[8]
[1] (73/Müzzemmil 1)
[2] (72/Cin 28)
[3] (73/Müzzemmil 2-3)
[4] Tirmizi, Kıyamet 42.
[5] (73/Müzzemmil 10)
[6] (73/Müzzemmil 12)
[7] (73/Müzzemmil 15-16)
[8] ((73/Müzzemmil 20)